Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye’nin jeopolitik ve ekonomik açıdan en stratejik su yolları olan İstanbul ve Çanakkale boğazlarında uluslararası deniz taşımacılığını doğrudan etkileyecek çok kritik bir mali düzenlemeye gitti. Resmi makamlarca yapılan son dakika açıklamasına göre, Türk Boğazları’nı transit geçiş amacıyla kullanan yabancı bayraklı ve uluslararası ticaret gemilerinden tahsil edilen geçiş ücret tarifeleri yukarı yönlü revize edildi. Bu hamleyle birlikte Türkiye’nin denizcilik alanındaki küresel hakları ekonomik kazanca dönüştürülmeye devam ediyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türk Boğazları’ndan herhangi bir yerel limana uğramaksızın transit olarak geçen uluslararası gemilere yönelik mali yükümlülüklerin yeniden belirlendiğini ilan etti. Her yıl periyodik olarak güncellenen denizcilik tarifeleri kapsamında, gemilerden net ton başına alınan mevcut ücret birim fiyatlarında artış yapıldı. Bakan Uraloğlu, deniz ticareti koridorundaki dengeleri değiştirecek olan bu yeni fiyat tarifesinin 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe gireceğini ve tüm uluslararası gemiler için zorunlu olacağını bildirdi.

Gerçekleştirilen yeni mali düzenlemenin teknik detaylarına bakıldığında, uluslararası gemilerin tonaj değerleri üzerinden hesaplanan geçiş bedellerinde gözle görülür bir artış sağlandı. Alınan karar doğrultusunda, daha önceki dönemde net ton başına 5,83 dolar olarak tahsil edilen geçiş ücreti, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 6,70 dolara yükseltildi. Güncel ekonomik parametrelerle gemi başına ciddi bir ek maliyet anlamına gelen bu yeni tarife, boğaz trafiğini yöneten kurumların bütçesine doğrudan katkı sunacak.
Bakan Abdulkadir Uraloğlu, boğaz geçiş ücretlerinin hukuki altyapısını oluşturan tarihi Montrö Boğazlar Sözleşmesi hükümlerini hatırlattı. Sözleşmede yer alan altın frank birimi ve gemilerin net tonajı esas alınarak yapılan hesaplamalarda uzun yıllar boyunca statik kalındığına işaret eden Uraloğlu; 1983 yılından 2022 yılına kadar net ton başına ısrarla 0,80 dolar uygulandığını anımsattı. Tam 39 yıllık aranın ardından başlatılan tarihi güncelleme serisinde ücretlerin kademeli olarak sırasıyla 4,08 dolar, 4,42 dolar, 5,07 dolar ve son olarak 5,83 dolara ulaştırıldığını aktaran Bakan, 2026 güncellemesiyle bu kararlı tırmanışın sürdüğünü ifade etti.
Türk Boğazları üzerinden sağlanan fener, tahlisiye (kurtarma) ve sağlık denetimi gibi hayati lojistik hizmetlerin karşılığında alınan bu bedeller, doğrudan devlet hazinesine aktarılıyor. Yapılan revizyonların Türkiye’nin döviz rezervlerini tahkim etme noktasında kaldıraç görevi üstlendiğini belirten Bakan Uraloğlu, geçmiş dönem verileriyle kıyaslama yaptı. Gemi geçiş gelirlerinin geçmiş yıllarda 38 milyon dolar seviyelerinden 223 milyon dolara kadar tırmandığını aktaran Uraloğlu, 1 Temmuz 2025 ile 30 Haziran 2026 tarihleri arasındaki yıllık periyotta toplam boğaz geçiş gelirinin tam 254 milyon dolar rekor seviyesine ulaşmasını beklediklerini müjdeledi.